Van profielkeuze naar vervolgopleiding

Welke vervolgopleidingen worden uitgesloten na de keuze van een profiel in havo of vwo? Met deze vraag startte senior onderzoeker Erik Fleur van overheidsorganisatie DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) zijn onderzoek. Om dit goed te kunnen analyseren, maakte hij gebruik van de Studiekeuzedatabase. De data over toelatingseisen bij hogescholen en universiteiten combineerde hij met eigen gegevens over inschrijvingen. Uit zijn onderzoek kwam naar voren dat er opleidingen zijn die strengere eisen stellen dan anderen. Erik: “Met alleen onze eigen data hadden we daar geen inzicht in; de Studiekeuzedatabase bracht ons de benodigde verrijking.”

Landelijk en eenduidig

Erik kende de Studiekeuzedatabase al via zijn contacten in het onderwijsveld, maar had er nog niet eerder gebruik van gemaakt. “Het is een toegankelijke en onderwijsgerelateerde database. Voor mijn onderzoek van belang, omdat de toelatingseisen van alle hoger onderwijsopleidingen in Nederland hierin eenduidig zijn vastgelegd.” Door deze gegevens via de Excel-download van de Studiekeuzedatabase te koppelen aan inschrijvingsgegevens van DUO kon het onderzoek van start.

“Door onze eigen data te verrijken met de gegevens uit de Studiekeuzedatabase konden we ons onderzoek verdiepen”
Erik Fleur,
Senior Onderzoeker DUO

Patronen in toelatingseisen

In het onderzoek bekeek Erik – samen met een collega-onderzoeker van de Rijksuniversiteit Groningen – met welk profiel en vakken leerlingen instromen in welke vervolgopleidingen. Deze gegevens zijn vergeleken met de toelatingseisen van hogescholen en universiteiten, vastgelegd in de Studiekeuzedatabase. “We probeerden patronen te herkennen: zijn er bepaalde richtingen of onderwijsinstellingen die meer eisen stellen? En wat betekent dat voor leerlingen met een bepaald profiel?”

Verschillen zichtbaar

Het bleek dat sommige opleidingen strengere eisen aan vakken of vakkenpakketten hanteren dan andere. “Dat heeft gevolgen,” legt Erik uit. “Als je een voorkeur hebt voor een specifieke instelling of regio, kun je daar soms niet terecht, terwijl je met hetzelfde profiel bij een andere instelling wél wordt toegelaten. In sommige regio’s moet je dus aan meer voorwaarden voldoen dan elders. Dat roept vragen op over verschillen in toegankelijkheid tussen instellingen.”

Koppelen aan eigen bestanden

Erik benadrukt dat de waarde van de Studiekeuzedatabase verder reikt dan dit specifieke onderzoek; hij verwacht deze bij een volgend onderzoek ook te kunnen inzetten. “De database bevat veel verschillende data rondom het hoger onderwijs. Waar wat mij betreft echt de kracht in zit: in het kunnen koppelen van deze landelijke, actuele data aan je eigen bestanden. Dat is zeer waardevol en bruikbaar voor kwantitatief onderzoek.”

Lees meer over de Studiekeuzedatabase in de praktijk